Dementees portret Claartje Chajes
Juweeltje

Juweeltje uit het Dementees

“Wij houden van zingen. Als we thuis zijn, zingen we aldoor. Dan begint die ander direct een lied te zingen. Zegt die ander: ‘ik heb ook een liedje’- en dan doen we allemaal mee. (brede glimlach) Een rommel van zingen, we zingen alle liedjes door elkaar. Als het eten begint, dan zingen we bij mijn moeder thuis. Dan begint de hele bende door elkaar te zingen.”

Meer Claartje? Kijk op claartjechajes.nl

Claartje Chajes

”Het citaat geeft de indruk dat we in het ‘nu’ zijn, terwijl het over vroeger gaat. Ik zie het voor me, ik leef mee met de gezelligheid. ‘Een rommel van zingen’, die zin raakt me. 

Ik hou zelf ook van zingen, tijdens jeugd van mijn grootouders was het vanzelfsprekend dat je dat in gezins- of vriendenverband deed thuis. Ik pleit ervoor om dat weer op te pakken, het is gezond. 

Ik ben Claartje Chajes, ik schrijf poëzie, proza en ben geschoold als journalist en theaterwetenschapper. De versleten en toch zo muzikale taal, ‘het Dementees’, vind ik een machtig gegeven om te onderzoeken voor nieuw werk.  

Mijn oma werd 99. We spraken eigenlijk nooit over haar dementie. Ze was oud, haar hersenen waren versleten. En ze kon goed doen alsof. Alsof ze je kende, alsof ze een gesprek met je voerde, alsof er zinnen uit haar mond kwamen. Haar taal schoof heen en weer tussen verschillende tijden. 

Gisteren, vijftig jaar geleden, nu en weinig interesse in morgen. Toen ze nog minder versleten was, stond mijn oma in het leven als een kordate, overheersende vrouw. In haar laatste decennium van werd ze zacht. De humor bleef overeind. Voor je het wist zat je lachend naast haar. 

Spoken word is voor mij muziek met woorden. Vreemd eigenlijk, dat nog nooit iemand op het idee is gekomen om met de muzikaliteit van het Dementees spoken word te maken!”

Als ik zing dan zing ik mee

Er is ook altijd wat anders
Nou toen draaide ik het om
En het was zo geestig!

Ik zit

Ze zijn weer zo ver
De melodiedoos mompelt
Een rommel van zingen
Ik ben er lekker tussen

Zo ik zo ik zo mijn zo zij zo
Ik glip me door de vingers, rimpels, ringen
Tonen op de wip

Simsalabimbambij
                     Glij over het ijs van de tijd

Wachtende wortel, kier in de mond
Meneertje mevrouwtje, marionet zonder touwtje
Draaiend een bos vol stemmen rond

                    Krikke krikke mikmak krak
Knokig twijgje doffe tak
Ik zit
Ja

Que sera

Om mijn nek hangen de kinderen in een ketting
Bungelend zwaar verlies te wezen                   maar

Je lied glimlacht me binnenstebuiten
Billiebong benniebangbang toedeloe

Ik dwarrel tussen mijn vingers door naar je toe
Kijk, boterbloemen in de wei
Zo zomers als het was

Wat zit ik hier nou?

Wiegelievemiezeltjesmissievetarradee
Als ik zing dan zing ik mee

Ik doe mijn ogen wel wat dichter

Dichterbij, dan is het lied
De wasemende wortel van mijn mij

En ik vervloei vanzelf s t e e d s   l   i   c    h    t     e       r